نور الدين علي بن أحمد السمهودي ( مترجم : سيد كمال حاج سيد جوادى )

19

خلاصة الوفا بأخبار دار المصطفى ( ص ) ( اخبار مدينه ) ( فارسى )

جبال تهامه » در مَجلّهء اورينتال كالج لاهور ، دانشگاه پنجاب چاپ شده است « 1 » . 7 - كتاب « أبو عبيداللَّه عمرو بن بشر الشكونى » : در توضيح اعلام جغرافيايى حومهء مدينه مطالب أو را ياقوت در معجم‌البُلدان آورده وشرح ابوابش را در معجم الأدباء ذكر كرده است « 2 » . 8 - كتاب « أبو على الهجري » منسوب به شهر « هَجَر » از بلاد بحرين ومطالب أو را سمهودى در كتاب خود آورده است « 3 » . متأسفانه هر هشت كتاب فوق در گذر زمان از دست رفته‌اند وفعلًا در گنجينه‌هاى نسخ خطّى اطلاعى از آنها نيست ، گرچه مطالب آنها را مورخان ومحدثان بعد استفاده وياد كرده‌اند . 9 - كتاب مهم ديگر كه نخستين كتاب باقيمانده دربارهء مدينه است به نام « تاريخ المدينة المنورة » يا « اخبار المدينة المنورة » مىباشد مؤلف آن أبو زيد عمر بن شبّه النميري البصري ( 173 - 262 ه . ق ) است تنها نسخهء منحصر به فرد اين كتاب كه تاكنون شناخته شده متعلق به كتابخانه مظهر الفاروقي بوده ومتأسفانه از اوّل وآخر افتادگى دارد ، وكُلًا داراى سه بخش است كه در چهار مجلّد توسط « فهيم محمّد شلتوت » تصحيح شده ودر سال 1990 ميلادي به چاپ رسيده است . سه قسمت آن عبارت است از : الف - بخش اوّل : زندگانى وسيره پيامبر از زمان هجرت تا انتقال آن حضرت به رفيق أعلى . اين بخش به ذكر مسجدالنّبى وروايات مربوط به مدينه ، مانندِ چاه‌ها ، چشمه‌ها ، حدود مدينه و . . . پرداخته است . ب - بخش دوم : زندگانى خليفه دوم ج - بخش سوم : زندگانى خليفه سوم وروزگار وى .

--> ( 1 ) - ر . ك : سلسلة النوادر المخطوطات ، محمد عبد السلام هارون ، مدينه ، 1357 ه . ق . ( 2 ) - ج / 3 ص 8 ( 3 ) - جزء اوّل ص 69